Лизингдеги кымбаттоо ставкасы деген эмне жана ал эмне үчүн жылдык пайыздык ставка эмес

Көптөгөн кардарлар лизингди биринчи жолу тариздеп жатып, бир эле суроону беришет:

«Эмне үчүн банктардагыдай жылдык пайыздык ставка эмес, лизингде кымбаттоо ставкасы көрсөтүлөт?»

Бир караганда бул бир эле нерседей көрүнөт. Бирок иш жүзүндө — бул эки башка көрсөткүч.

Бул макалада биз жөнөкөй тил менен кымбаттоо ставкасы эмне экенин, ал кантип эсептелерин жана эмне үчүн Кыргызстандагы лизинг компаниялары дал ушул форматты колдонорун түшүндүрөбүз.

Лизингдеги кымбаттоо ставкасы деген эмне

Кымбаттоо ставкасы — бул лизинг аркылуу алынган унаанын же башка мүлктүн жалпы баасы, аны накталай сатып алууга салыштырганда канчага кымбаттап каларын көрсөтүүчү көрсөткүч.

Жөнөкөй тил менен айтканда:

бул лизинг келишиминин бүткүл мөөнөтүндөгү жалпы ашыкча төлөм.

Банкттык кредиттен айырмасы — анда адатта 1 жылдык пайыз көрсөтүлөт, ал эми лизингде бүт келишимдин түзүмү эске алынат:

• каржылоо;
• келишим мөөнөтү;
• баштапкы төлөм;
• төлөм графиги;
• камсыздандыруу жана кошумча чыгымдар (эгер келишимде каралса).

Ошондуктан лизинг компаниялары көбүнчө «кымбаттоо» деген түшүнүктү колдонушат.

Эмне үчүн кымбаттоо ставкасы банктык пайыз эмес

Негизги айырма:

• кредитте акчанын баасы эсептелет;
• лизингде мүлктү пайдалануунун жалпы баасы эсептелет.

Мисалы:

• банк: 24% жылдык пайыз көрсөтүшү мүмкүн;
• лизинг: 18% кымбаттоо — бүт мөөнөткө.

Бул көрсөткүчтөр ар башка, ошондуктан аларды түз салыштыруу туура эмес.

Жөнөкөй мисал

Мисалы:

• унаанын баасы — 1 500 000 сом;
• лизинг мөөнөтү — 5 жыл;
• жалпы төлөм — 1 770 000 сом.

Андай болсо кымбаттоо төмөнкүдөй эсептелет:

\frac{1770000-1500000}{1500000}\times100%=18%

Бул деген:

келишимдин бүткүл мөөнөтүндө унаа 18%га кымбаттайт.

Ошол эле учурда ай сайынкы төлөм кардар үчүн ыңгайлуу болушу мүмкүн.

Эмне үчүн лизинг компаниялары ушул көрсөткүчтү колдонушат

1. Кардар жалпы сумманы дароо түшүнөт

Кымбаттоо төмөнкүлөрдү түшүнүүгө жардам берет:

• унаа акырында канча турат;
• жалпы канча кымбаттайт.

2. Лизинг — бул жөн гана пайыз эмес

Лизинг — бул жөнөкөй «акча карызга алуу» эмес.

Ал төмөнкүлөрдү камтышы мүмкүн:

• мүлктү тариздөө;
• келишимди коштоп жүрүү;
• камсыздандыруу;
• ыңгайлуу төлөм графиги;
• унааны кийин сатып алуу мүмкүнчүлүгү.

3. Кардар үчүн эң маанилүүсү — айлык төлөм

Иш жүзүндө көпчүлүк кардарлар төмөнкүлөргө көңүл бурат:

• айлык төлөмдүн көлөмү;
• баштапкы төлөм;
• мөөнөт;
• ыңгайлуулук.

Мисалы:

лизинг мөөнөтүн узартуу ай сайынкы жүктү азайтып, унааны жеткиликтүүрөөк кылат.

Кыргызстанда лизинг кантип жөнгө салынат

Кыргыз Республикасында лизинг мамилелери «Финансылык ижара (лизинг) жөнүндө» мыйзам менен жөнгө салынат.

Ага ылайык:

• лизинг берүүчү мүлктү сатып алат;
• аны кардарга пайдаланууга берет;
• кардар төлөм графиги боюнча төлөйт;
• келишим бүткөндө мүлк кардардын менчигине өтүшү мүмкүн.

«Кымбаттоо ставкасы» деген термин мыйзамда милдеттүү эмес, бирок рыноктук практикада кеңири колдонулат.

Кымбаттоо эмнеден көз каранды

• баштапкы төлөмдүн көлөмү;
• келишим мөөнөтү;
• унаанын баасы;
• төлөм графиги;
• камсыздандыруу;
• кошумча шарттар.

Жалпы эреже:

• баштапкы төлөм көп болсо → кымбаттоо азаят;
• мөөнөт узун болсо → айлык аз, бирок жалпы сумма көбүрөөк болот.

Лизинг же насыя

Кайсынысы жакшы экенин бир мааниде айтуу мүмкүн эмес.

Баары кардардын максатына жараша:

• баштапкы төлөм;
• айлык төлөм;
• мөөнөт;
• документтер;
• тариздөө ылдамдыгы.

Эң негизгиси

Кымбаттоо ставкасы:

• жашыруун пайыз эмес;
• банктык жылдык ставка эмес;
• бүт келишимдин жалпы баасын көрсөтөт.

Жыйынтык

Кымбаттоо ставкасы — бул лизингдин жалпы баасын түшүнүүгө жардам берген жөнөкөй көрсөткүч.

Эң маанилүүсү:

лизингди бир гана пайыз менен эмес, жалпы ыңгайлуулук жана шарттар менен кароо керек.

Эгер сиз Кыргызстанда унааны лизингге эсептетүүнү кааласаңыз — арыз калтырыңыз, leasing.express адистери сизге эң ылайыктуу шарттарды тандап беришет.